Vai trò của phân lân (Phospho – P) là vô cùng quan trọng trong việc hình thành bộ rễ khỏe, thúc đẩy ra hoa, đậu quả và nâng cao chất lượng nông sản. Trong dinh dưỡng cây trồng, lân (P) là một trong ba nguyên tố đa lượng thiết yếu, bên cạnh phân đạm (N) và kali (K). Tuy nhiên, lân lại là nguyên tố thường bị thiếu hoặc khó hấp thu, đặc biệt trong đất chua, đất bạc màu hay trồng cây trong chậu.
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ vai trò của lân trong quá trình trao đổi năng lượng, tác động của lân đến rễ – hoa – quả, nhận biết biểu hiện thiếu lân, cũng như các nguồn cung cấp lân phổ biến và hiệu quả cho cây trồng.
Vai trò của phân Lân (P) trong quá trình trao đổi năng lượng của cây trồng
Lân là “chìa khóa” của năng lượng tế bào
Lân là thành phần không thể thiếu trong các hợp chất mang năng lượng như ATP (Adenosine Triphosphate) và ADP. Đây là “đồng tiền năng lượng” giúp cây, hấp thu và vận chuyển dinh dưỡng, tổng hợp protein, đường, tinh bột, thực hiện các phản ứng sinh hóa trong tế bào
Mọi quá trình sinh trưởng của cây, từ nảy mầm, phát triển rễ, ra hoa đến hình thành quả, đều cần năng lượng. Nếu thiếu lân, quá trình trao đổi năng lượng bị gián đoạn, cây sinh trưởng chậm, phát triển yếu dù đất vẫn còn các chất dinh dưỡng khác.
Lân tham gia cấu trúc tế bào và vật chất di truyền
Ngoài vai trò cung cấp năng lượng, lân còn tham gia cấu tạo DNA, RNA – vật chất di truyền, màng tế bào, enzyme xúc tác sinh học
Nhờ đó, cây có khả năng phân chia tế bào nhanh, tạo mô mới, đặc biệt quan trọng ở rễ non, chồi non và nụ hoa.
Tác động của lân đến sự phát triển bộ rễ, hoa và quả
Lân thúc đẩy phát triển bộ rễ khỏe mạnh
Một trong những vai trò nổi bật nhất của lân là kích thích hình thành và phát triển bộ rễ.
Khi được cung cấp đủ lân rễ phát triển dài, nhiều rễ tơ, khả năng hút nước và dinh dưỡng tăng lên. Cây đứng vững, chịu hạn và chịu úng tốt hơn, cây con hồi phục nhanh sau trồng hoặc sang chậu
Đối với cây trồng trong chậu, sân thượng hoặc đất nghèo dinh dưỡng, việc bổ sung lân từ sớm giúp cây “ăn rễ trước, lớn thân sau”, tạo nền tảng sinh trưởng bền vững.
Lân quyết định quá trình phân hóa mầm hoa
Lân đóng vai trò quan trọng trong quá trình phân hóa mầm hoa, kéo dài thời gian nở hoa, tăng số lượng hoa hữu hiệu
Cây được cung cấp đủ lân sẽ ra hoa sớm, hoa to, màu sắc đẹp, ít rụng nụ. Ngược lại, cây thiếu lân thường chậm ra hoa, ít hoa hoặc hoa nhỏ, dễ rụng.
Tác động của lân đến quá trình đậu quả và chất lượng nông sản
Sau giai đoạn ra hoa, lân tiếp tục tham gia vào quá trình thụ phấn, , hình thành và phát triển quả, hạt
Đủ lân giúp cây tăng tỷ lệ đậu quả, quả lớn đều, hạt chắc, tăng hàm lượng đường, tinh bột
Nâng cao chất lượng và thời gian bảo quản nông sản
Với cây ăn quả và rau ăn quả, lân là yếu tố không thể thiếu nếu muốn đạt năng suất cao và ổn định.
Biểu hiện thiếu lân ở cây trồng
So với thiếu đạm hay kali, biểu hiện thiếu lân thường khó nhận biết hơn, nhưng nếu quan sát kỹ, bạn vẫn có thể phát hiện sớm.
- Dấu hiệu trên lá và thân: Cây sinh trưởng chậm, lùn, lá nhỏ, dày, màu xanh đậm bất thường. Mép lá hoặc mặt dưới lá có màu tím, đỏ hoặc nâu. Thân cứng, giòn, kém phát triển
- Dấu hiệu trên rễ: Rễ ít, ngắn, ít rễ tơ. Rễ non phát triển kém. Khả năng hút nước và dinh dưỡng yếu
- Ảnh hưởng đến hoa và quả: Chậm ra hoa, ít hoa, hoa nhỏ, dễ rụng, tỷ lệ đậu quả thấp, quả nhỏ, chín không đồng đều
Điều này khiến cây dù được bón phân đầy đủ vẫn không hấp thu hiệu quả. Ở cây non, thiếu lân khiến quá trình phát triển bị trì trệ ngay từ đầu, ảnh hưởng đến toàn bộ chu kỳ sinh trưởng sau này. Thiếu lân kéo dài sẽ làm giảm nghiêm trọng năng suất và chất lượng nông sản.
Các nguồn cung cấp lân phổ biến cho cây trồng
Hiện nay, lân được cung cấp cho cây trồng từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm phân vô cơ và hữu cơ.
Phân lân vô cơ:
- Lân supe (Superphosphate): Hàm lượng lân dễ tiêu cao, cây hấp thu nhanh. Phù hợp bón lót. Nên trộn đều với đất, tránh bón tập trung.
- Lân nung chảy: Tan chậm, ít bị rửa trôi, tác dụng lâu dài. Phù hợp đất chua, đất phèn
- DAP (Diammonium Phosphate): thành phần chứa cả đạm và lân. Phù hợp giai đoạn cây con, ra rễ. Không nên dùng nhiều ở giai đoạn ra hoa vì có đạm
- Phân NPK có hàm lượng lân cao: Dễ sử dụng, cân đối dinh dưỡng. Nên chọn công thức có P cao cho giai đoạn ra rễ – ra hoa
Phân lân hữu cơ
- Phân chuồng hoai mục: Cung cấp lân tự nhiên, cải tạo đất, tăng vi sinh vật có lợi. An toàn cho trồng rau sạch tại nhà
- Phân hữu cơ vi sinh giàu lân: Giúp chuyển hóa lân khó tan trong đất, tăng khả năng hấp thu lân cho cây. Phù hợp trồng cây lâu dài
- Bột xương, bột vỏ sò, vỏ trứng: Đây là nguồn lân và canxi tự nhiên. Tan chậm, bền vững, phù hợp làm phân bón lót
Một số lưu ý khi bổ sung lân cho cây trồng
- Nên bón lân sớm, đặc biệt ở giai đoạn làm đất và trồng cây
- Lân ít di động trong đất, cần trộn đều vào đất
- Tránh bón quá nhiều gây lãng phí và làm mất cân đối dinh dưỡng
- Kết hợp lân với phân hữu cơ để tăng hiệu quả hấp thu
- Với trồng chậu, nên bổ sung lân định kỳ do đất nhanh cạn kiệt dinh dưỡng
Việc hiểu đúng vai trò của phân lân (P) và bổ sung lân hợp lý, lựa chọn nguồn cung cấp lân phù hợp sẽ giúp cây trồng phát triển bền vững, ra hoa đồng loạt, đậu quả cao và cho hiệu quả kinh tế lâu dài.
Nhịp Sống Sạch chuyên thi công lắp đặt vườn rau sân thượng, ban công, thiết kế, lắp đặt hệ thống tưới tự động chuyên nghiệp. Cung cấp vật liệu làm vườn rau, phân bón hữu cơ, hạt giống, thiết bị phun tưới tự động….Liên hệ ngay với chúng tối để được tư vấn miễn phí.
———————————————
Nhịp Sống Sạch
Địa chỉ: 17/4 TL19, tổ 18 – KP3, Phường Thạnh Lộc, Quận 12
Hotline: 0905.498.313
Fanpage: www.facebook.com/nhipsongsach
