Vai trò của phân đạm (thành phần chính là Nitơ – N) ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thân lá, màu sắc cây, khả năng quang hợp cũng như năng suất cuối vụ. Trong quá trình sinh trưởng và phát triển, cây trồng cần nhiều loại dinh dưỡng khác nhau, trong đó đạm (N) được xem là nguyên tố quan trọng hàng đầu. Tuy nhiên, việc bón đạm không đúng cách, thiếu hoặc thừa, đều có thể gây hại cho cây và đất trồng.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ vai trò của đạm đối với cây trồng, nhận biết dấu hiệu thiếu hoặc thừa đạm, phân biệt các loại phân đạm phổ biến, và quan trọng nhất là cách bón đạm hợp lý theo từng nhóm cây trồng.
Vai trò của phân đạm (N) đối với cây trồng
Đạm là một trong ba nguyên tố đa lượng thiết yếu (N – P – K) mà cây cần với lượng lớn. Nếu thiếu đạm, cây sẽ sinh trưởng kém, còi cọc; nếu thừa đạm, cây phát triển mất cân đối, dễ sâu bệnh.
Đạm tham gia cấu tạo protein:
Protein là thành phần cơ bản cấu tạo nên tế bào thực vật. Đạm chính là nguyên liệu chính để cây tổng hợp protein, từ đó hình thành tế bào mới, mô thân, lá, rễ, enzyme và hormone sinh trưởng
Nhờ có đủ đạm, cây trồng phát triển mạnh về thân lá, đẻ nhánh tốt, sinh trưởng nhanh và đồng đều.
Đạm là thành phần quan trọng của diệp lục
Diệp lục là sắc tố xanh trong lá cây, giữ vai trò hấp thu ánh sáng và thực hiện quá trình quang hợp. Đạm là thành phần không thể thiếu để hình thành diệp lục.
Khi được cung cấp đủ đạm lá có màu xanh đậm, quá trình quang hợp diễn ra mạnh. Cây tích lũy nhiều chất hữu cơ, sinh trưởng khỏe
Ngược lại, thiếu đạm sẽ khiến lá nhạt màu, vàng úa, làm giảm hiệu quả quang hợp và năng suất cây trồng.
Biểu hiện thiếu và thừa đạm ở cây trồng
Việc quan sát biểu hiện của cây là cách đơn giản và hiệu quả nhất để điều chỉnh lượng đạm phù hợp.
Biểu hiện cây thiếu đạm
Khi cây không được cung cấp đủ đạm, các triệu chứng thường xuất hiện rõ rệt, đặc biệt trên lá già trước.
Dấu hiệu phổ biến:
- Lá già chuyển vàng từ chóp lá lan dần vào gân lá
- Lá nhỏ, mỏng, sinh trưởng chậm
- Thân cây gầy, yếu, ít cành nhánh
- Rau ăn lá cho năng suất thấp, thu hoạch sớm nhưng chất lượng kém
- Cây ra hoa, đậu quả sớm nhưng quả nhỏ
Thiếu đạm kéo dài khiến cây suy kiệt, giảm khả năng chống chịu sâu bệnh và thời tiết bất lợi.
Biểu hiện cây thừa đạm
Nhiều người trồng cây có thói quen “bón đạm cho xanh nhanh”, nhưng thừa đạm lại gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng.
Dấu hiệu cây thừa đạm:
- Lá xanh đậm bất thường, mềm và mọng nước
- Thân vươn dài, yếu, dễ đổ ngã
- Ít ra hoa, chậm đậu quả
- Dễ bị sâu bệnh tấn công (rệp, sâu xanh, nấm bệnh)
- Rau ăn lá có hàm lượng nitrate cao, không an toàn khi sử dụng
Ngoài ra, bón thừa đạm amoni còn làm đất chua nhanh, phá vỡ cân bằng dinh dưỡng và gây ô nhiễm môi trường.
Các loại phân đạm phổ biến hiện nay
Trên thị trường hiện nay có nhiều loại phân đạm khác nhau, mỗi loại có đặc điểm và cách sử dụng riêng.
Phân đạm vô cơ:
- Urê (CO(NH₂)₂): Hàm lượng đạm cao (≈46% N), dễ tan, cây hấp thu nhanh, phù hợp bón thúc. Đạm Ure dễ bay hơi nếu bón trên mặt đất khô hoặc bón quá liều.
- Đạm amoni (SA, amoni sunfat): Hàm lượng đạm khoảng 20–21%, ít bay hơi hơn urê, có thêm lưu huỳnh, giúp cây hấp thu đạm tốt hơn. Làm đất chua nếu dùng lâu dài.
- Đạm nitrat: Cây hấp thu nhanh, ít gây chua đất, giá thành cao hơn, ít phổ biến trong trồng rau tại nhà
Phân đạm hữu cơ
- Phân chuồng hoai mục: Cung cấp đạm tự nhiên, bền vững, cải tạo đất, tăng vi sinh vật có lợi. Dùng phân hữu cơ hoai mục bón lót khá an toàn khi trồng rau sạch tại nhà
- Phân bón hữu cơ trùn quế: Hàm lượng đạm vừa phải, giàu vi sinh và axit humic. Phù hợp trồng rau, cây ăn quả, hoa kiểng
- Phân đạm cá, đạm đậu nành: Cây dễ hấp thu, thân thiện môi trường, phù hợp trồng rau sạch tại nhà, sân thượng
Cách bón đạm hợp lý theo từng loại cây trồng
Không phải cây nào cũng cần lượng đạm giống nhau. Việc bón đạm cần đúng loại, đúng liều và đúng thời điểm.
- Bón phân cho rau ăn lá như cải, xà lách, rau muống, rau dền…nhu cầu đạm cao để phát triển thân lá. Nên bón đạm chia nhiều lần, liều thấp. Ngưng bón đạm trước thu hoạch 7–10 ngày để đảm bảo an toàn
- Bón phân cho rau ăn quả như cà chua, dưa leo, ớt, bí… Giai đoạn đầu cần đạm để phát triển thân lá. Giai đoạn ra hoa – đậu quả giảm đạm, tăng kali. Thừa đạm dễ gây rụng hoa, ít quả
- Bón phân cho cây ăn quả lâu năm: Bón đạm chủ yếu vào đầu và giữa mùa sinh trưởng. Không bón đạm nhiều khi cây chuẩn bị ra hoa. Kết hợp phân hữu cơ để tăng độ bền cho đất
Một số lưu ý khi bổ sung đạm cho cây trồng
- Không bón đạm khi đất khô hạn hoặc ngập úng
- Nên bón vào sáng sớm hoặc chiều mát
- Kết hợp tưới nước sau khi bón để cây hấp thu tốt
- Ưu tiên sử dụng các loại phân hữu cơ giàu đạm như phân trùn quế, phân gà vi sinh, dịch đạm cá…cho trồng rau sạch tại nhà
- Theo dõi biểu hiện cây để điều chỉnh kịp thời
Bón đạm không đúng cách có thể gây ra nhiều hệ quả tiêu cực, từ giảm năng suất đến mất an toàn thực phẩm. Hiểu rõ vai trò của đạm, dấu hiệu thiếu thừa, lựa chọn loại phân phù hợp và bón theo từng nhóm cây sẽ giúp bạn chăm sóc cây hiệu quả, tiết kiệm chi phí và xây dựng một khu vườn xanh, sạch, bền vững lâu dài.
Nhịp Sống Sạch chuyên thi công lắp đặt vườn rau sân thượng, ban công, thiết kế, lắp đặt hệ thống tưới tự động chuyên nghiệp. Cung cấp vật liệu làm vườn rau, phân bón hữu cơ, hạt giống, thiết bị phun tưới tự động….Liên hệ ngay với chúng tối để được tư vấn miễn phí.
———————————————
Nhịp Sống Sạch
Địa chỉ: 17/4 TL19, tổ 18 – KP3, Phường Thạnh Lộc, Quận 12
Hotline: 0905.498.313
Fanpage: www.facebook.com/nhipsongsach
